Basın Kartı Nasıl Alınır? Şartlar, Türler ve Başvuru Rehberi

Blog Article

Basın kartı başvurusu için aranan şartları, 5 kart türünü, kurum kontenjanlarını ve iptal hâllerini güncel yönetmeliğe göre adım adım öğrenin.

Basın kartı, Türkiye'de gazetecilik mesleğini icra edenlerin kimliğini resmî olarak belgeleyen ve İletişim Başkanlığı tarafından verilen en kritik meslek belgesidir. Kamu kurumlarındaki etkinliklerden resmî akreditasyonlara kadar pek çok işlemde bu kartın kazandırdığı güvence önemli bir rol oynar.

Bu rehberde ; kart türlerini, genel ve özel şartları, kurumlara uygulanan kontenjanları , başvuru aşamalarını, başvuruları karara bağlayan Komisyonun çalışma usulünü ve kartın geri alındığı durumları resmî mevzuata dayanarak ele alıyoruz . Amaç , rehberin sonunda başvurunuzu eksiksiz biçimde planlayabilmeniz.

Basın Kartı Nedir?

Basın kartı; 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek maddelerine dayanan, İletişim Başkanlığınca düzenlenen ve resmî ya da özel tüm kuruluşlarca geçerli sayılan bir gazeteci kimliğidir. Kamuoyunda sıklıkla "sarı basın kartı" adıyla bilinir.

Kart, kişinin kendi başına edinebileceği bir belge değildir. En yaygın kart türünde kişinin bir medya kuruluşunda 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışması, bağlı olduğu yayının da yönetmelikteki şartları sağlaması gerekir. Diğer bir deyişle başvuru iki ayaklı bir değerlendirmedir: hem gazeteci hem yayın organı incelenir .

Sarı Basın Kartı Ne Anlama Gelir?

"Sarı basın kartı" ifadesi, yönetmelikte ayrı bir tür olarak geçmez ; kartın geleneksel rengine gönderme yaparak ortaya çıkmış yerleşik bir ifadedir. Yönetmelikte yalnızca beş tür sayılır ve günlük kullanımda "sarı kart" denildiğinde çoğu zaman göreve bağlı basın kartı kastedilir .

Basın Kartı Hangi Kurallara Tabidir?

Kartla ilgili düzenlemelerin kaynağı, 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek 1 ila ek 8'inci maddeleridir. Bu kanuni dayanakla hazırlanan Basın Kartı Yönetmeliği, 9/4/2023 tarihli ve 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile kabul edilmiş ve 10/4/2023 tarihli Resmî Gazete'de ilan edilmiştir . Yeni yönetmelik , 2018 tarihli eski yönetmeliği yürürlükten kaldırarak onun yerini almıştır .

Yönetmelikte 6/6/2024 tarihli ve 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yeni hükümler eklenmiştir. Bu revizyonla; sürekli basın kartı için gereken 18 yıllık sürenin belirlenmesinde serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayının sayılacağı hükme bağlanmış , Anadolu Ajansı ve TRT'de kart alabilecek unvanlar yeniden tanımlanmış ve radyo-televizyonlarda kart alabilecekler arasına fotoğrafçı da dahil edilmiştir .

Kanun: 5187 sayılı Basın Kanunu, ek 1-8. maddeler
Uygulama metni: 7051 sayılı karar ekindeki yönetmelik (RG 10/4/2023, sayı 32159)
Son değişiklik: 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG 6/6/2024)
İş hukuku boyutu: 5953 sayılı Kanun kapsamındaki fikir işçisi statüsü
Davranış kuralları: 195 sayılı Kanun kapsamındaki basın ahlak esasları

Önemli bir not: Mevzuat zaman içinde değişebildiği için , başvuru öncesinde İletişim Başkanlığının resmî sitesinden güncel metni kontrol etmeniz önemlidir.

Basın Kartı Türleri Nelerdir?

Yönetmeliğin 6. maddesine göre toplam beş kart türü vardır . Her kart türünün hitap ettiği kitle ve aranan şartlar farklılık gösterir . Doğru türe başvurmak , zaman kaybını önler.

1. Göreve Bağlı Basın Kartı

Bir yayın kuruluşunun kadrosunda çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarının ve enformasyon görevlilerinin aldığı karttır. En çok başvurulan kart türü budur; adayın genel şartların tamamını sağlaması gerekir. TRT üzerinden yapılan başvurularda ise 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ve kesintisiz çalışma şartı istenmez .

2. Süreli Basın Kartı

Yabancı medya kuruluşları adına Türkiye'yi kapsayan bir görev alanında çalışan muhabirlere verilen karttır. Kart talep edenin; medya kuruluşunca görevlendirildiğini kanıtlaması, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'na göre çalışma izninin olması ve bağlı olduğu kurumun merkez ülkesinin Türkiye'deki temsilciliğinden takdim mektubu sunması gerekir. Kart, görev süresiyle sınırlı olarak verildiği yılın sonuna kadar kullanılabilir.

3. Geçici Basın Kartı

Görev alanı Türkiye'yi kapsamayan ancak haber amacıyla kısa süreliğine Türkiye'ye gelen yabancı medya mensuplarına verilir. Kart, görev süresi dikkate alınarak en fazla üç ay için verilir ve istenirse bir defaya mahsus süresi uzatılabilir .

4. Serbest Basın Kartı

Kısa süreli işsizlik dönemindeki ya da yurt dışında bağımsız çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarının alabileceği karttır. Serbest kart başvurusunun, en az bir yıl çalışılan kuruluştan ayrılış tarihinden itibaren bir ay içinde yapılması zorunludur . Verilecek kartın süresi , önceki kart sahipliği süresine göre belirlenir :

5 yıla kadar kart sahipliği olanlara 12 aylık kart
5-10 yıl kart sahipliği olanlara 18 aylık kart
Kart kıdemi 10 yılın üzerinde olanlara 24 ay süreli kart

Yurt dışında serbest gazetecilik yapanlarda bunlara ek olarak gazetecilik faaliyetinin ilgili ülkedeki büyükelçilik veya konsolosluk tarafından teyit edilmesi gerekir .

5. Sürekli Basın Kartı

En az 18 yıl mesleki hizmeti bulunan medya mensupları ile en KEYDAL az 18 yıl kart taşıyan enformasyon görevlilerine ömür boyu verilen karttır. Kıdem hesabında serbest kartla geçen dönemlerin azami 24 aylık bölümü sayılır . Sürekli kart için aktif sözleşme şartı bulunmaz; fakat yabancı medya mensuplarına sürekli kart düzenlenmez .

Basın Kartı Almak İçin Gereken Şartlar

Kart türü ne olursa olsun, Türk vatandaşı başvuru sahiplerinde yönetmeliğin 8. maddesindeki ortak nitelikler esas alınır . Bu şartlardan biri bile eksikse başvuru reddedilir :

18 yaşını doldurmuş olmak.
Asgari lise ya da dengi eğitim kurumu mezunu olmak.
Kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak.
Kasıtlı bir suçtan beş yıl ya da daha uzun hapis cezasıyla hüküm giymemiş olmak.
Dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, iftira, rüşvet, kaçakçılık gibi yönetmelikte listelenen suçlardan hüküm giymemiş olmak.
3713 ve 6415 sayılı kanunlarda düzenlenen terör ve terör finansmanı suçlarından hüküm giymemiş olmak.
Basın Kanunu'nun 25/2. maddesinde sayılan suçlardan mahkûmiyeti bulunmamak.
Fikir işçisi sözleşmesiyle çalışmak ve mücbir sebep olmadıkça bir aydan fazla çalışmaya ara vermemek.
Gazetecilik dışında bir ticari faaliyet yürütmemek.

Listedeki son iki madde; süreli yayın sahipleri ve tüzel kişi temsilcileri, radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları, kamu kurumlarında kart alabilecek çalışanlar ve yabancı basın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşları için istenmez. Enformasyon görevlisi unvanıyla başvuranlardan bunlara ek olarak görev yaptığı birimi ve kadro unvanını gösteren, üst yönetici tarafından imzalanmış bir görev yazısı talep edilir .

Başvurularda en sık rastlanan eksiklik, sözleşmenin fikir işçisi statüsüne uygun düzenlenmemesidir . Başvurudan önce iş sözleşmenizi bir kez daha gözden geçirin .

Basın Kartı Kimlere Verilmez?

Medya alanında hizmet vermeyen özel sektör şirketlerinin , kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve Türkiye'deki yabancı temsilciliklerin yayın faaliyetlerinde çalışan personele kart düzenlenmez . Mesela bir şirketin kurumsal iletişim biriminde çalışan editör, içerik üretse bile bu belgeye hak kazanamaz.

Hangi Medya Kuruluşlarının Çalışanları Basın Kartı Alabilir?

Bireysel koşullar kadar kurumsal koşullar da önemlidir; başvuranın işvereni olan medya kuruluşunun da yönetmeliğin dördüncü bölümündeki kriterleri sağlaması gerekir. Ayrıca her kuruluş türü için kart alabilecek unvanlar ve kontenjanlar tek tek sayılmıştır.

Gazete ve Dergiler

Basılı yayınların ; 5187 sayılı Kanun'a göre verilen beyanname ile Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa vermesi , beyannamede belirtilen aralıklarla düzenli olarak çıkması, ilan ve reklam alanının yüzölçümünün üçte birini üstüne çıkmaması ve içeriklerin üçte birinden fazlasının başka yayından aynen alıntı olmaması zorunludur. Kart verilecek kişi sayısı , yayının fiziki büyüklüğüne ve yayın aralığına göre hesaplanır ; örneğin yüzölçümü 0,39 metrekare veya daha az olan yerel gazetelerden başvuru kabul edilmez .

Haber Ajansları

Haber ve fotoğraf ajanslarının ; düzenli yayın yapması, kadrosunda daha önce kart taşımış ve 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışan en az beş gazeteci bulundurması ve yaygın ya da bölgesel bir süreli yayınla ücretli haber satış sözleşmesi imzalamış olması aranır . En az on günlük siyasi yaygın veya bölgesel gazeteyle ya da beş yaygın radyo-televizyonla sözleşmesi olan ve en az on gazeteci çalıştıran ajanslarda kontenjan sınırı bulunmaz.

RTV Kuruluşları

RTV şirketlerinin 6112 sayılı Kanun'a uygun yayın izinlerine sahip olması ve düzenli yayın yapması şarttır . Ulusal yayın yapanlarda kontenjan sınırı yoktur ; bölgesel televizyonlarda yönetim kurulu başkanı ile 19, yerel televizyonlarda 10, bölgesel radyolarda 7, yerel radyolarda ise 2 çalışana kart verilebilir . Haber birimi dışında görev yapanlara, sayılan unvanları taşısalar bile kart düzenlenmez .

İnternet Haber Sitelerinde Şartlar

Çevrim içi haber yayıncılarının; beyanname ve alındı belgesini Başkanlığa iletmesi, haber paylaşımı amacına ayrılmış olması , yayının kesintisiz erişime açık olması , özgün ve güncel günlük haber veya yorum içeriği sunması ve sayfa içeriklerinin başka yayından aynen alıntı barındırmaması zorunludur . Kontenjan, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalı çalışan sayısına göre değişir:

4 sigortalı çalışanı olan sitelerde imtiyaz sahibi veya tüzel kişi temsilcisi ile 4 çalışan
Beş ila dokuz sigortalı çalışanı olan sitelerde sahibi ile 9 çalışan
10 ve üzeri sigortalı çalışanı olan sitelerde kontenjan sınırı yoktur

Dijital yayıncılarda kart alabilecek pozisyonlar arasında muhabir ve editörlerin yanında video editörü, sosyal medya editörü, haber kameramanı ve haber spikeri gibi yeni nesil pozisyonlar da yer alır .

Adım Adım Basın Kartı Başvurusu

Başvuru tamamen elektronik ortamda başlar , İletişim Başkanlığı bölge müdürlüklerince incelenir ve genel hatlarıyla şu adımlardan oluşur :

Doğru türü seçin: Bir kuruluşta çalışıyorsanız göreve bağlı, işten yeni ayrıldıysanız serbest, 18 yılı doldurduysanız sürekli karta bakın.
Belgelerinizi hazırlayın: Vesikalık fotoğraf, en az altı aylık mesleki çalışmaya dair belge ve 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme bilgilerinizi bir araya getirin.
Sisteme girin: Başkanlığın elektronik başvuru ekranında beyannamenizi oluşturun ve zorunlu belgeleri yükleyin.
Onay aşaması: Beyannamenin medya kuruluşunun yetkili kişisince onaylanması gerekir; bazı kuruluşlar bunu doğrudan elektronik ortamda yapar.
Ön inceleme: Bölge müdürlüğü dosyanızı kontrol eder ve gerekirse Adli Sicil, SGK, Basın İlan Kurumu gibi kurumlardan bilgi toplar.
Komisyon kararı: Engel bulunmayan dosyalar Basın Kartı Komisyonuna gönderilir ve başvurunun kabulüne ya da reddine burada karar verilir.
Kartın teslimi: Olumlu karardan sonra kart basılır ve Başkanlığın belirlediği yöntemle teslim edilir.

Eksik ya da uygunsuz bulunan başvurular Komisyona gitmeden reddedilir ve ret kararı beyannamede verilen iletişim bilgileri aracılığıyla başvurana bildirilir. Eksikler giderildiğinde yeniden başvuru yapılabilir .

Yurt dışında yaşayan Türk basın mensupları , başvuru evraklarıyla birlikte bulundukları ülkedeki büyükelçilik veya başkonsolosluktan alınan teyit yazısını Başkanlığa göndererek başvurur . Yabancı gazeteciler ise Başkanlığın sitesindeki ayrı bir elektronik formu doldurarak başvurur; görevlendirme belgesi, basın vizesi veya çalışma vizesi, takdim mektubu, pasaport fotokopisi ve vesikalık fotoğraf sisteme yüklenir .

Basın Kartı Komisyonu ve Değerlendirme Süreci

Kartlarla ilgili nihai kararı veren Komisyon, İletişim Başkanlığı temsilcileri, meslek örgütleri, gazeteci sendikası, sürekli kart sahipleri ve akademisyenlerden oluşan bir yapıyla toplam 19 üyeden meydana gelir . Üyelik süresi iki yıldır.

Komisyon yılda en az üç kez olağan olarak toplanır; gerektiğinde olağanüstü toplantı da yapılabilir.
Toplantı yeter sayısı 13 üyedir ve görüntülü uzaktan katılım fiziki katılımla aynı sonucu doğurur.
Karar için katılanların salt çoğunluğu yeterlidir; çekimser kalmak mümkün değildir.
Dosyalar toplantıdan en az beş gün önce üyelerin incelemesine sunulur.
Ret kararlarının gerekçeleri tutanağa eklenir.

İnceleme sırasında başvuranın niteliklerine, mesleki çalışmalarına, eserlerine ve ödüllerine ek olarak işvereni olan yayın organının durumunu da dikkate alır . Başvuran bir internet sitesinde çalışıyorsa sitenin tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayıları da hesaba katılır . Bu nedenle okuru az bir sitede çalışmak, şartlar karşılansa bile sonucu olumsuz etkileyebilir .

Kart Sahiplerine Sağlanan İmkânlar

Kartın ilk ve en önemli işlevi, gazetecilik faaliyetinin resmî bir kimlikle desteklenmesidir. Bunun yanında mevzuatta somut olarak yer alan bazı ek imkânlar bulunur :

Basın trafik kartı: Kart sahipleri isterse trafik kartına başvurabilir; sağlayacağı kolaylıkları Başkanlık ve İçişleri Bakanlığı birlikte tespit eder.
Hizmet damgalı pasaport: Kuruluşlarınca yurt dışına geçici görevle gönderilen kart sahipleri ile Türkiye'de ikamet eden sürekli kart sahipleri, ilgili yönergedeki şartlarla hizmet damgalı pasaport başvurusu yapabilir.
Geçerli kimlik: Kart, kamu ve özel tüm kurumlar nezdinde resmî kimlik olarak geçerlidir.
Haber takibinde kolaylık: Resmî etkinlik, basın toplantısı ve protokol alanlarında akreditasyon süreçleri çoğu zaman bu kart üzerinden yürür.

Bir yanlış anlamayı düzeltmekte fayda var: Gazetecilerin iş hukukundan doğan hakları karta sahip olmaktan değil, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki çalışma ilişkisinden kaynaklanır . Kart sahibi olmayan bir fikir işçisi de bu haklardan yararlanır . Belediyelerin veya bazı özel şirketlerin kart sahiplerine uyguladığı indirim veya ücretsiz hizmetler ise dönemsel olarak farklılık gösterir; geçerli uygulamayı ilgili kurumdan öğrenmeniz en sağlıklısıdır.

Basın Kartı Geçerlilik Süresi, Yenileme ve Kayıp İşlemleri

Yürürlükteki kurallara göre düzenlenen kartın geçerlilik süresi 10 yıldır . Süresi biten kartlar, gerekli nitelikler sürdüğü sürece Komisyona gitmeden Başkanlıkça yeniden düzenlenir. Sürekli kart ise ömür boyu verilir ; sadece kartın kendisinin değiştirilmesi gerekebilir.

Kart kaybolursa ya da yıpranırsa Başkanlığa başvurarak yeni kart talep edebilirsiniz . Kayıp hâlinde talebe kaybı gösteren tutanak veya kayıp ilanı ile hâlen çalışıldığını gösteren bir belge eklenmelidir . Bilinmesi gereken bir kısıtlama: kayıp veya yıpranma nedeniyle yeni kart talebi bir yılda azami iki kez kabul edilir.

Kart ve hizmet bedeli konusunda yönetmelik, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli istenebileceğini öngörür . Geçerli ücret Başkanlıkça duyurulduğu için , resmî duyuruları takip etmeniz önerilir.

Basın Kartı Ne Zaman İade Edilir veya İptal Edilir?

İş yeri ya da unvan değişikliği olduğunda , söz konusu değişiklik değişiklik tarihinden itibaren bir ay içinde hem basın mensubu hem de medya kuruluşu sahibi tarafından Başkanlığa yazılı olarak bildirilir . Kart; iş yeri veya unvan değişikliği, işten ayrılma ve iptal hâllerinde bir ay içinde Başkanlığa teslim edilir. Eski kart geri verilmedikçe yeni başvuru işleme konmaz.

Başkanlık kartı şu hâllerde iptal eder:

Kart sahibinin genel şartları taşımadığının veya bu nitelikleri sonradan kaybettiğinin anlaşılması
İşveren medya kuruluşunun aranan nitelikleri yitirmesi
Kartın veya karta bağlı kartların bir başkasına kullandırılması
Etik ihlaller nedeniyle Komisyonun kartı iptal etmesi

Basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle kartı iptal edilen kişiye , kartın iade edildiği tarihten itibaren bir yıllık süre tamamlanmadan yeniden kart verilmez . Komisyon, olayın niteliğini dikkate alarak yalnızca uyarıyla da yetinebilir . Öte yandan resmî karta benzer kart düzenleyen veya kullananlar hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur ; ilgililere soruşturma ya da kovuşturma sonuçlanana dek kart verilmez .

Özel Statüdeki Başvuranlar: Kamu Personeli ve Yayın Sahipleri

Kart alabilecekler muhabir ve editörlerle sınırlı değildir; yayın sahipleri, kamudaki enformasyon görevlileri ve medya alanındaki sendika ile dernek yöneticileri de başvuru yapabilir . Bu grupların her biri için kendine özgü koşullar uygulanır.

Enformasyon Görevlileri

Devlet enformasyon hizmetlerinde istihdam edilen kamu personeli, enformasyon görevlisi unvanıyla başvuru hakkına sahiptir. Başvuru formunun üst yönetici tarafından onaylanması ve görev yapılan birimi ile kadro unvanını gösteren görev yazısının eklenmesi zorunludur . Bu tür dosyalarda Komisyon görevin gerçekten medya ile ilgili olup olmadığına özellikle odaklanır; unvanın kâğıt üzerinde uygun olması belirleyici değildir.

Süreli Yayın Sahipleri ile RTV Yönetim Kurulu Başkanları

Yayın sahipleri, tüzel kişi temsilcileri ve radyo-televizyon yönetim kurulu başkanları kart talebinde bulunabilir . Söz konusu yöneticilerde 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ile medya dışında ticari faaliyette bulunmama şartları aranmaz ; ancak yaş, eğitim ve adli sicil gibi öteki şartlar aranmaya devam eder.

Sendika, Dernek ve Vakıf Yöneticileri

Medya alanında faaliyet göstermeleri şartıyla sendikaların ve kamu yararına çalıştığı tespit edilen dernek ile vakıfların yönetici konumundaki üyeleri de bu kapsama girer. Buna karşılık kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yayın faaliyetlerinde çalışanlara kart düzenlenmez .

Medya Kuruluşlarının Denetim Yükümlülükleri

İletişim Başkanlığı, kartların geçerliliğini koruyup korumadığını periyodik olarak inceler. Yayın kuruluşları, Başkanlık talep ettiğinde kart sahibi personelin kimlik, unvan, kart numarası ve sözleşme bilgilerini gösteren onaylı listeyi göndermek zorundadır . Denetim sırasında mesleki çalışmalar da talep edilebilir ; bildirimi aksatan kuruluş sahibi Başkanlıkça uyarılır .

Başvuru Öncesi Kontrol Listesi

Beyannameyi göndermeden önce şu maddeleri tek tek işaretlemeniz , olası ret kararlarını ciddi biçimde engeller:

18 yaş ve lise mezuniyeti şartlarını karşılıyorum.
Adli sicil kaydımda kart verilmesine engel bir mahkûmiyet bulunmuyor.
Fikir işçisi sözleşmem var ve sigorta kaydım buna uygun.
Altı aylık mesleki çalışma belgemi dijital olarak topladım.
İşverenimin kurumsal şartları ve kontenjanı başvuruma izin veriyor.
Pozisyonum, yönetmelikteki unvan listesine uygun.
İade gereken eski bir kartım ya da yapılmamış bir bildirimim bulunmuyor.

Listedeki maddelerden biri bile eksikse , önce eksikliği tamamlayıp sonra başvurmak çok daha doğru bir yaklaşımdır . Çünkü olumsuz sonuçlanan bir talep yeniden başvuru hakkı tanısa da süreci aylarca uzatabilir .

Ret Almamak İçin Kaçınılması Gereken Hatalar

Olumsuz sonuçlanan başvuruların çoğu , basit bir kontrolle engellenebilecek ihmallerden ileri gelir. En sık karşılaşılan sorunlar ve yapılması gerekenler aşağıdadır:

Uygun olmayan sözleşme → Sözleşmenin 5953 kapsamında düzenlenmesini başvurudan önce sağlayın.
Yetersiz mesleki çalışma belgesi → En az altı aylık döneme yayılan, imzalı ve tarihli haber örneklerini yükleyin.
Kuruluşun nitelik kaybı → Yayın organının sigortalı çalışan sayısı ve yayın düzenliliği gibi kriterleri önceden inceleyin.
Kesintili çalışma → İki iş arasında bir aydan fazla boşluk bırakmamaya özen gösterin.
Bildirim yükümlülüğünü atlamak → İş yeri veya unvan değişikliğini bir ay içinde Başkanlığa yazılı olarak bildirin.
Eski kartı iade etmemek → Yeni başvurudan önce iade edilmesi gereken kartı teslim edin; aksi hâlde başvuru işleme alınmaz.

Pratikte şöyle bir tablo sıkça yaşanır: Bölgesel bir televizyonda kameraman olarak çalışan bir gazeteci, kurumdan ayrıldıktan bir buçuk ay sonra yeni bir yayında çalışmaya başlıyor . Arada bir aylık süre aşıldığı için ara vermeden çalışma koşulu ihlal edilmiş oluyor . Ayrılıştan sonraki ilk ayda serbest kart talep edilseydi, bu sorunla karşılaşmayabilirdi.

İnternet Haber Siteleri İçin Basın Kartı: Yayıncıların Bilmesi Gerekenler

5187 sayılı Kanun'da 2022 yılında yapılan değişikliklerle internet haber siteleri resmen süreli yayın statüsüne kavuştu ve bu sitelerin çalışanları da kart başvurusu yapabilir hâle geldi . Fakat her dijital yayın doğrudan bu kapsama girmez . Kadronuzun kart alabilmesi için şu adımları tamamlamanız önemlidir:

Beyanname verin: Sitenin yayına başlamadan önce Cumhuriyet Başsavcılığına beyanname verilmesi ve alındı belgesinin Başkanlığa iletilmesi gerekir.
Künye ve şeffaflık: Sitede künye bilgilerini eksiksiz yayımlayın ve imtiyaz sahibi ile sorumlu müdürü açıkça belirtin.
Asgari kadro: Kontenjanın başladığı eşik, 5953 kapsamında dört sigortalı çalışandır.
Özgünlük: Başka yayınlardan aynen alıntı yerine kendi haberlerinizi üretin; alıntılarda kaynak gösterin.
Süreklilik: Kesintisiz yayın şartı için sağlam hosting ve düzenli yedekleme kullanın.
Trafik ve okur: Komisyon tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayılarını da değerlendirdiği için okur kitlenizi düzenli büyütün.

Bir internet haber sitesi için sayılan koşulların büyük bölümü, yayın altyapınızla doğrudan ilişkilidir . Künye alanları, özgün içerik akışı, kesintisiz erişim ve ölçülebilir trafik , siteyi yöneten ekip için sürekli takip edilmesi gereken başlıklardır .

Basın Kartı SSS

Kart başvurusunda üniversite diploması şart mı?

Lisans diploması aranmaz. Yönetmelik eğitim şartı olarak en az lise mezuniyetini öngörür; yani lise mezunları da başvuru yapabilir . Yine de Komisyon üretiminizi ve mesleki birikiminizi inceler; güçlü bir çalışma dosyası en az eğitim kadar değerlidir.

Başvurudan sonra kart ne zaman çıkar?

Kesin bir süre öngörülmemiştir. Başvurunuz önce bölge müdürlüğünde incelenir, ardından Komisyon gündemine girer . Komisyon yılda en az üç kez olağan toplandığı için sonuçlanma süresi Komisyonun toplantı tarihlerine bağlı olarak uzayıp kısalabilir.

Freelance gazetecilere kart verilir mi?

Belirli şartlarla mümkündür. Serbest basın kartı, en az bir yıl çalıştığı kuruluştan ayrılıp bir ay içinde başvuranlara ve resmî temsilcilik tarafından onaylanan yurt dışındaki serbest Türk gazetecilere verilir . Daha önce hiçbir kuruluşta çalışmamış Türkiye'deki serbest çalışanlar için bu imkân bulunmaz .

Kişisel blog veya YouTube kanalı ile kart alınır mı?

Kendi adına yayın yapan içerik üreticileri, sadece bu yayınlara dayanarak karta hak kazanamaz . Resmî kart, 5187 veya 6112 sayılı Kanun'a göre faaliyet gösteren bir medya kuruluşuna bağlı çalışmayı ya da yönetmelikte sayılan diğer statüleri esas alır. Öte yandan şartları taşıyan bir internet haber sitesinde sosyal medya editörü olarak çalışan biri karta başvurabilir .

Kart için ne kadar ödenir?

Düzenleme, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli alınabileceğini düzenler. Bedelin tahsili ve tutarı Başkanlıkça duyurulur ; bu nedenle geçerli tutarı Başkanlığın resmî kanallarından kontrol etmelisiniz .

İptal edilen kart yeniden alınabilir mi?

İptale yol açan sebep giderildiğinde tekrar başvurmak mümkündür . Ancak basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptal edilen kartlarda, kartın iade tarihinden itibaren bir yıllık süre tamamlanmadan yeni kart düzenlenmez . Yönetmelikte sayılan suçlardan hüküm giyenlerde ise Adli Sicil Kanunu'ndaki ilgili işlemler tamamlanmadıkça kart verilemez.

Yabancı gazeteciler Türkiye'de basın kartı alabilir mi?

Alabilirler. Görev alanı Türkiye'yi kapsayanlara süreli, kısa süreliğine haber amacıyla gelenlere ise geçici basın kartı verilir. İki durumda da çalışma izni, görevlendirme belgesi ve takdim mektubu istenir ; yabancı medya mensuplarına sürekli kart ve basın trafik kartı verilmez .

Basın kartı, habercilik kariyerinin en önemli belgesidir ve süreç karmaşık görünse de aşamalar bellidir. Doğru kart türünü seçip şartları önceden kontrol eder ve süreleri takip ederseniz, resmî kimliğinizi sorunsuz alıp yıllarca taşıyabilirsiniz .

Başvuru adımlarını, kart sorgulamayı ve yenileme işlemlerini daha ayrıntılı incelemek isterseniz basın kartı rehberimizi inceleyebilirsiniz . Resmî işlemler için her zaman İletişim Başkanlığının resmî kanallarını esas alın ; buradaki içerik yalnızca bilgi vermek içindir ve hukuki danışmanlığın yerine geçmez .

basın kartı, sarı basın kartı, basın kartı başvurusu, basın kartı şartları, göreve bağlı basın kartı, sürekli basın kartı, serbest basın kartı, İletişim Başkanlığı, Basın Kartı Komisyonu, internet haber sitesi basın kartı, basın trafik kartı, gazeteci kartı

Report this page

BASıN KARTı NASıL ALıNıR? ŞARTLAR, TüRLER VE BAşVURU REHBERI

Basın Kartı Nasıl Alınır? Şartlar, Türler ve Başvuru Rehberi